CÂU LỤC: CĂN BẢN
Kết cấu câu lục:
Một đường câu lục bao gồm dây trục,
dây linh, khóa linh, phao và lưỡi lục. Trong đó, lục có độ nặng có thể kéo chìm
bàu phao, để nhô lộ mũ phao lên trên mặt nước. Dùng mồi xả thành vùng để dụ cá
vào hoặc chọn vị trí cá sẽ vào( câu mà- câu ổ cá sinh sản) hoặc các vị trí cá
sẽ trú ngụ ẩn nấp kiếm ăn như các chân cọc, như chân các gờ đáy; đặt lưỡi lục.

Khi con cá ăn hay tỳ đè vào dây linh
sẽ khiến cho phao bị kéo tụt xuống (gọi là hiện tượng “tỳ” ) hoặc khi con cá đi
ăn hít phải lưỡi lục, lưỡi lục bị nhấc khỏi đáy khiến cho phao trồi cao lên (
gọi là hiện tượng “bềnh”). Dựa vào các đặc tính tín hiệu của phao, cần thủ sẽ
giật đầu cần, khiến cho lưỡi lục xòe ra, 1 hay nhiều lưới đơn sẽ bấu vào con
cá. Cần thủ luôn dòng cá căng dây để làm mất sức con cá khuất phục chúng và
cũng tránh lục sẽ tuột ra vì các lưỡi đơn của lục không có ngạnh.
Trước khi đi sâu vào mô tả các dụng
cụ dành cho câu lục xin liệt kê các loại hình câu lục vì với mỗi kiểu câu lục
khác nhau, dụng cụ câu có sự thay đổi rất nhiều dù rằng vẫn theo nguyên lý “tỳ”
và “bềnh”.
+ Lục đầu cần: lục đầu cần bả mồi,
lục đánh mà ( đánh ổ), lục đầu cần bềnh.
+ Lục xa bờ: lục xa bờ tỳ và lục xa
bờ bềnh.
Cần câu lục:
Trước kia khi chưa có nguồn cần câu
công nghiệp nhập khẩu về VN, người chơi chủ đạo vẫn dùng những cây cần tre cần
trúc. Cần tre cần trúc, có nơi gọi là cây hóp được lựa chọn kỹ càng, bao trưa
hè xách dao rựa di lùng mới kiếm được cây tre, cây trúc cho phù hợp. Ngày nay
trúc đá (hóp đá) Đà Lạt dường như phổ biến và nổi tiếng cho lựa chọn làm cần
câu.
![]() |
![]() |
Cần câu lục tre trúc
Người việt nam chỉ biết dùng những
cây tre, trúc hóp tự nhiên, để nguyên cây chỉ uốn chỉnh nắn cho thắng hay cong ngọn theo ý chưa hiếm người sử dụng
tre làm ra những cây cần lục giác để câu mặc dù nguyên liệu làm loại cần này ở
trong nước rất sẵn. Gần đây có 1 nghệ nhân tên Sơn người sài gòn có cho ra lò
những cây cần tre ghép mảnh rất đẹp, nhưng chúng chỉ ứng dụng cho bộ môn lure
còn dùng cho câu lục thì chưa thấy, có thể do độ dài quá khổ.
![]() |
![]() |
Tonkin bamboo, tre bắc bộ được dùng cho làm cần câu
![]() |
![]() |
Tre còn được chế tác khung xe đạp và cần câu ghép 6 thanh dọc
Những cây tre dây, cây trúc, cây hóp
ưu tiên mọc trên các đỉnh đồi, các mỏm núi khô cằn, chúng sẽ cho kết cấu thớ
săn bền nhất. Người kinh nghiệm biết chọn những cây đanh, già, giữa bụi. Vì
rằng giữa bụi khiến chúng vươn cao hơn để lấy ánh sáng quang hợp và khiến cho
chúng thẳng hơn, dài hơn.
Chặt cây tre trúc hóp như ý về, tiếp
đến là chúng cần được sơ chế, tỉa hết cành nhánh nhưng không làm tổn thương các
mắt. Chọn mảnh đất bằng phẳng, nhiều nắng đóng các cây cọc để uốn chỉnh cho
thẳng, cho cong theo ý muốn. Có thể làm tăng tốc bằng cách dùng lửa hơ đốt nhẹ
trên các lóng để dễ uốn hơn. Cây tre bắt đầu ngả màu vàng, khô dần thì chuyển
sang gác lên dưới mái nhà mái bếp cho cái nóng làm khô kiệt dần cây cần. Khi khô
rồi mới chuyển xuống, dùng dao sắc gọt tỉa xuôi chiều các mắt.
Khi cây cần tre trúc hoàn thiện,
chúng vẫn còn khá nặng so với các cây cần công ngiệp và hơn thế chúng là cây
cần 1 khúc nên rất khó di chuyển. Nhiều người chọn cách cắt chúng làm 3 khúc và
ráp nối với chúng bằng các ống nhôm, inox hoặc cũng có thể lắp ghép theo cách
spigot.

Trước kia người câu lục gắn trực tiếp
dây trục vào ngọn cần, nhưng sau này ứng dụng khoen sứ câu cá quả dùng bát câu
để dễ bề khống chế những con cá khủng.
Sau này, cần câu lục với cách đánh
cần có lực giật mạnh nên thường dùng dạng cần surf cải tạo lại. Cần surf có đặc
tính khá phù hợp: cần dài tạo được lực bẩy mạnh, action FAST tạo được lực sốc
khi giật. Với cách đánh nhuyễn hơn, có thể sử dụng cần iso, cần Waggler nhẹ dài
cho cảm giác cá phê hơn nhưng khó lèo lái cá hơn.
![]() |
![]() |
Cần surf thụt surf 3 khúc dùng cho câu lục
![]() |
![]() |
Cần Iso Cần
Waggler
Độ dài: thông thường cần surf có độ
dài 3m6- 4m5, cá biệt có những cây cần dài 4m8, 5m, 5m3. Cần iso có độ dài phổ
biến cho câu lục: 4m5 và 5m3.
|
|
SURF
|
ISO và Waggler
|
|
CÂU LỤC Ổ ( đánh mà)
|
3m6
|
không
|
|
Lục đầu cần chân cọc
|
4m5
|
4m5, 5m3
|
|
Lục xa bờ tỳ
|
4m25, 4m5
|
không
|
|
Lục xa bờ nước sâu, săn cá khủng
|
4m5- 5m3
|
không
|
|
Lục xa bờ bềnh
|
3m8-4m25
|
5m3 (<25m)
|
Trong các cách đánh lục này, chỉ duy
nhất lục bềnh là cần thủ không cầm cần, còn các kiểu câu khác đòi hỏi cần thủ
luôn cầm cần trong tư thế sẵn sàng giật khi có tín hiệu của phao.
Do sử dụng những cây cần surf vào cho
câu lục mà bản thân những cây cần surf luôn có bộ phận gá máy cao, nên cần phải
hạ thấp bộ phận này xuống thấp cho phù hợp cách chơi.
Với những cây dùng cho câu bềnh, do
không cần cầm cần liên tục, nên bộ phận bắt máy đặt khá cao: 30-40 cm cách đốc
cần. Điều này giúp cần thủ ném xa và chính xác hơn.
Còn với cách chơi lục cần cầm cần
liên tục, việc hạ bắt máy xuống thấp hơn, hạ thấp mức độ nào còn tùy thuộc thói
quen của người câu, cá biệt có người hạ còn cách đốc cần có 15 cm.
Một cây cần dùng cho câu lục tốt là 1
cây cần có độ dài phù hợp cho cách chơi lục, nhẹ, độ bật lớn, dàn lực đều trên
thân cần, dàn khoen tốt nhẹ, thoát dây giúp ném xa. Cây cần nhẹ rất có ý nghĩa
do luôn phải cầm cần, độ nặng lớn là gánh nặng cho cần thủ, dù rằng có sự hỗ
trợ của cây chống cần.
Với
cách chơi lục ổ hay lục mà, người
câu hay sử dụng những cây cần có độ dài 3m6, có thể dùng những cây cần thụt cho
dễ di chuyển do thường phải lội nước để câu và di chuyển liên tục.
Với
cách câu lục chân cọc, nên dùng
những cây cần càng nhẹ càng tốt để dễ cầm lâu không mỏi, cây cần dài để tránh
động do thông thường các cọc câu ngay sát bờ, người câu có thể ngồi chéo để đặt
lục. Vì sát bờ nên cá rất nhát đặc biệt những con cá khủng.
Với
cách câu lục xa bờ tỳ, tùy theo
khoảng cách câu và mực nước nông hay sâu, loại cá định câu to hay nhỏ mà quyết
định dùng loại nào cho phù hợp: với cách câu cá trắng, khoảng cách dưới 30m, độ
sâu < 3m. Có thể dùng các cây cần từ 4m25, độ cứng 30 hoặc 33 (tức chì ném
max 120-133gr).
Với cách câu lục tỳ cá khủng hoặc khoảng cách câu xa, mực nước sâu, nên dùng
các cây cần dài hơn, cứng hơn và khỏe hơn: >=4m5, chì ném max >= 150gr.
Với cách câu lục bềnh xa bờ, nhứng cây cần dài 3m8- 4m25, chì ném max 20-25-27 (
chì ném max 80-120gr), với action nên ở dạng medium sẽ cho cách câu nhuyễn hơn.
Với cách câu lục bềnh có cự ly không quá xa ( < 25m), có thể sử dụng những
cây Iso số lớn: 3-4 hoặc những cây waggler có chì ném max 50gr.

Action fast dùng cho lục tỳ và medium (half)
dùng cho lục bềnh
Một số cây cần câu lục thường dùng:
Lục đầu cần đánh mà: dài 3m6- 3m8, ưu tiên cần thụt do cơ động di chuyênr và phần lớn thao
tác khi lội nước, độ cứng 20-33 (tức FX- Bx).

Cần shimano
surfleader ultra 3m6 Cx, Bx, 3 khúc.

Cần shimano
surfleader 3m6 Fxt – Bxt, thụt

Cần Tica xanh
3m9, thụt
Cần Ryoby 3m6,
3m9, thụt.
Cần câu lục đầu cần: yêu cầu dài nhẹ để không mỏi khi cầm cần liên tục trực chiến, độ bật tốt.

Cần tica xanh 4m2

Cần tica đen (đỏ) 4m5, thực chất đây
là cây cần iso số 5

Cần shimano surfleader, prosurf, spin
power… 4m25, 4m50

Cần iso số 3-4, dài 4m5- 5m3
Cần waggler
Cần câu lục xa bờ < 30m, sâu < 3m:
Một số cần tica
Một số cây shimano surfleader
Một số cây cần 3 khúc
Cần câu lục xa bờ săn hàng khủng, xa nước sâu
Cần tica đen 5m3 cắt ngọn
Cần tica zoom
Cần shimano Ax, daiwa độ cứng > 33, cần HR, cần daiwa saltiga
surf 4m50, cần tubertini 3 khúc 4m7…
Shimano surfleader ultra Ax, Bx 500
Cần câu lục bềnh:
Cần shimano surfleader 4m05, 4m25,
4m5 độ cứng Ex-Cx
Cần daiwa t27, cần maver, cần
tubertini, cần milo talento, penn overseapro…












